Η Ανατολική Φραγκίστα συγκαταλέγεται στα παλαιότερα χωριά της Ευρυτανίας, με την παρουσία της να καταγράφεται ήδη από τον 14ο αιώνα. Για την προέλευση της ονομασίας «Φραγκίστα» έχουν διατυπωθεί διαφορετικές εκδοχές: μία από τις επικρατέστερες τη συνδέει με τη μεσαιωνική λέξη «φραγγίδα», που δήλωνε προνόμια και ελευθερίες που παραχωρούνταν σε έναν τόπο. Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα η σημερινή Ανατολική και Δυτική Φραγκίστα αποτελούσαν τη Μεγάλη Φραγκίστα, πριν διαχωριστούν σε δύο κοινότητες το 1915.

Η ιστορική πορεία του χωριού συνδέεται στενά με ανθρώπους που ξεπέρασαν τα όρια της Ευρυτανίας και άφησαν το αποτύπωμά τους στην πολιτική, στα γράμματα και στην κοινωνική ζωή της χώρας. Σημαντικότερη ίσως προσωπικότητα υπήρξε ο Γεώργιος Καφαντάρης, πολιτικός με μακρά παρουσία στη δημόσια ζωή της Ελλάδας, ο οποίος διετέλεσε Πρωθυπουργός το 1924. Στη γενέτειρά του λειτουργεί σήμερα το Πνευματικό Κέντρο «Γεώργιος Καφαντάρης», αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του.

Το Ίδρυμα Καφαντάρη στεγάζεται σε παραδοσιακό διώροφο κτίριο στο κέντρο του χωριού. Στον επάνω όροφο παρουσιάζεται αρχειακό υλικό που σχετίζεται με τον Γεώργιο Καφαντάρη, μέρος του οποίου προέρχεται από το αρχείο της Βουλής των Ελλήνων, μαζί με φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα. Στο ισόγειο φιλοξενείται λαογραφική συλλογή και φωτογραφικό υλικό που αφηγούνται πλευρές της καθημερινής ζωής, των επαγγελμάτων και της ιστορίας της Ανατολικής Φραγκίστας.

Από την Ανατολική Φραγκίστα καταγόταν επίσης ο λογοτέχνης Δημήτριος Παπαδόπουλος, γνωστός με το ψευδώνυμο «Τυμφρηστός». Γεννημένος το 1870, σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη και στη Νομική Σχολή Αθηνών, όμως αφιερώθηκε τελικά στη λογοτεχνία. Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του συγκαταλέγεται «Η Ωραία του Πέραν», που γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία στην εποχή του.

Ξεχωριστή θέση στην ιστορία του χωριού κατέχει και ο ευεργέτης Αθανάσιος Παπαδόπουλος, ο οποίος συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξή του. Η προσφορά του συνδέθηκε, μεταξύ άλλων, με έργα κοινής ωφέλειας και με την ενίσχυση των κατοίκων, σε μια εποχή κατά την οποία τέτοιες πρωτοβουλίες είχαν καθοριστική σημασία για την καθημερινή ζωή μιας ορεινής κοινότητας.

Η πολιτιστική ζωή παραμένει ενεργή και σήμερα. Εκδηλώσεις όπως τα «Καφαντάρεια», που διοργανώνονται προς τιμήν του Γεωργίου Καφαντάρη, μαζί με τις δράσεις του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου, συνεχίζουν να συνδέουν τη σύγχρονη ζωή της Ανατολικής Φραγκίστας με την ιστορία και τις παραδόσεις της.

el