Το Ελληνομουσείον Αγράφων, γνωστό και ως Σχολή της Γούβας Βραγγιανών, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της πνευματικής ιστορίας των Αγράφων. Η Σχολή λειτούργησε από το 1661 έως περίπου το 1770 και συνδέθηκε με σημαντικές μορφές των ελληνικών γραμμάτων, όπως ο Όσιος Ευγένιος ο Αιτωλός και ο Αναστάσιος Γόρδιος. Με τη στήριξη των κατοίκων και των Βραγγιανιτών της διασποράς δημιουργήθηκε δίπλα στην Αγία Παρασκευή ένα οργανωμένο εκπαιδευτικό κέντρο που έμελλε να αποκτήσει μεγάλη φήμη.
Για τα δεδομένα της εποχής, η Σχολή είχε ένα εντυπωσιακά ευρύ πρόγραμμα σπουδών. Διδάσκονταν, μεταξύ άλλων, αρχαία ελληνικά, θεολογία, φιλοσοφία, λατινικά, μαθηματικά, φυσική, αστρονομία, ρητορική, βυζαντινή μουσική και γνώσεις ιατρικής. Τον Ευγένιο Γιαννούλη διαδέχθηκαν σημαντικοί λόγιοι, με κορυφαία μορφή τον Βραγγιανίτη Αναστάσιο Γόρδιο, μαθητή και συνεχιστή του έργου του. Η ακτινοβολία της Σχολής ξεπέρασε τα όρια των Αγράφων, καθώς μαθητές της συνέχισαν την πορεία τους ως δάσκαλοι και λόγιοι σε άλλες περιοχές του ελληνικού χώρου και του εξωτερικού.
Το συγκρότημα της Σχολής ήταν πολύ μεγαλύτερο από έναν απλό χώρο διδασκαλίας. Το κεντρικό κτίριο ήταν πέτρινο και διώροφο, ενώ γύρω του υπήρχαν κελιά, ξενώνας, οικοτροφείο για τους σπουδαστές και μαγειρείο. Ξεχωριστή θέση κατείχε η βιβλιοθήκη, η οποία σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές διέθετε περίπου 4.000 ελληνικά και ξενόγλωσσα βιβλία. Ένα από τα ελάχιστα βιβλία που συνδέονται με αυτή την πολύτιμη συλλογή και αναφέρεται ως σωζόμενο είναι έκδοση του λεξικού του Ησυχίου του 1514, με ιδιόχειρη αφιέρωση του Ευγενίου Γιαννούλη.
Σήμερα ο ιστορικός χώρος είναι επισκέψιμος και εντάσσεται από τον Δήμο Αγράφων στα μουσεία και τις εκθέσεις της περιοχής. Στον χώρο της Αγίας Παρασκευής σώζονται και παρουσιάζονται κατάλοιπα των ανασκαφικών ερευνών της παλιάς Σχολής, το χαρακτηριστικό κλιμακωτό λίθινο βήμα διδασκαλίας και οι ορειχάλκινες προτομές του Ευγενίου και του Γορδίου, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη μιας εποχής κατά την οποία τα απομονωμένα Βραγγιανά αποτέλεσαν σημαντικό κέντρο παιδείας και πνευματικής δημιουργίας.
